TREND MARATHI
Unknown Facts Of “Sholay“
शोलेची अज्ञात रहस्ये: मराठीत एका क्लासिक चित्रपटाच्या कुशीतला अनोखा इतिहास
शोले (1975) हा भारतीय चित्रपटपटांगणातील एक अमर नाव आहे. जय आणि वीरू, गब्बरसिंग, बसंती, ठाकूर बलदेवसिंग या पात्रांची नावे आजही प्रत्येकाच्या जिभेवर आहेत. पण या चित्रपटाच्या मागे लपलेल्या अनेक अनोळखी, रोमांचक व मनोरंजक घटना आहेत, ज्या बहुतेकांना माहीत नाहीत. आज, आपण या ब्लॉगमध्ये शोलेच्या अज्ञात रहस्यांवर प्रकाश टाकणार आहोत.
१. गब्बरसिंगची भूमिका आणि अमजद खानची निवड
गब्बरसिंग हे भारतीय सिनेमाच्या इतिहासातील सर्वात भयानक खलनायकांपैकी एक आहे. पण ही भूमिका अमजद खानला मिळण्याची कथा अगदी वेगळी आहे. स्क्रिप्ट राइटर जावेद अख्तर यांना अमजद खानचा आवाज खूपच कमकुवत वाटला होता. त्यामुळे त्यांनी अमजद खानला या भूमिकेतून बाहेर काढायचा विचार केला होता. पण शेवटी, अमजद खानने आपला आवाज आणि अभिनयाचा जादू सिद्ध केला आणि गब्बरसिंगची भूमिका अमर झाली.
२. ठाकूरच्या कुटुंबाची हत्या: एका हॉलीवूड चित्रपटाची प्रेरणा
शोलेमधील एक अत्यंत हृदयस्पर्शी आणि भयानक सीन म्हणजे ठाकूर बलदेवसिंगच्या कुटुंबाची गब्बरने केलेली हत्या. हे सीन शूट करण्यासाठी २३ दिवस लागले. पण हे सीन सर्वथैव मूळ आहे असं नाही. हे सीन, सर्जिओ लिओनेच्या “वन्स अपॉन अ टाइम इन द वेस्ट” या चित्रपटातील फ्रँकने मॅकबेनच्या कुटुंबाची हत्या करण्याच्या सीनवरून प्रेरित आहे.
३. नायकांच्या भूमिकांची अदलाबदल
धर्मेंद्र यांना मूळतः ठाकूर बलदेवसिंगची भूमिका करायची होती. पण डायरेक्टर रमेश सिप्पी यांनी सांगितले की, जर धर्मेंद्र ठाकूरची भूमिका करत असेल, तर संजीव कुमार वीरूची भूमिका करतील आणि नायिका हेमा मालिनी त्यांच्यासोबत रोमँटिक सीन्स करतील. त्या वेळी संजीव कुमारने हेमा मालिनीला प्रपोज केलं होतं आणि धर्मेंद्र हेमा मालिनीवर प्रेम करत होते. त्यामुळे धर्मेंद्रने पुन्हा वीरूची भूमिका स्वीकारली.
४. पात्रांची निवड आणि इतर उमेदवार
ठाकूर बलदेवसिंगची भूमिका सुरुवातीला दिलीप कुमार यांना ऑफर केली होती, पण त्यांनी नकार दिला. गब्बरसिंगची भूमिका डॅनी डेन्झोंगपा यांना ऑफर करण्यात आली होती, पण त्यांना दुसऱ्या चित्रपटासाठी शूटिंग असल्यामुळे ते या भूमिकेसाठी उपलब्ध नव्हते.
५. शोलेचा मूळ कथाबीज
शोलेची मूळ कथा फक्त चार ओळींची होती. सलीम खान यांच्या सासऱ्याचं नाव ठाकूर बलदेवसिंग होतं आणि मूळतः ठाकूर हा सेवानिवृत्त सैनिक होता. पण नंतर त्याचं कॅरेक्टर बदलून त्याला सेवानिवृत्त पोलीस अधिकारी बनवण्यात आलं, जो दोन अपराधींना बदला घेण्यासाठी भाड्याने घेतो.
गब्बरसिंगचं नाव सलीम खान यांच्या वडिलांनी सांगितलेल्या एका खऱ्या डाकूवरून आलं होतं, जो कुत्रे ठेवायचा आणि पोलिसांची नाकं कापायचा.
६. चित्रपटाची तंत्रज्ञानातील क्रांती
शोले हा भारतातील पहिला ७० मिमी, स्टीरिओफोनिक साऊंड असलेला चित्रपट होता. पण मिनर्वा थिएटरमध्ये झालेल्या प्रीमियरला ३५ मिमी प्रिंट वापरला गेला होता, कारण ७० मिमी प्रिंट तयार झाला नव्हता.
७. चित्रपटाची शूटिंग आणि मेकिंग
शोलेच्या शूटिंगला सुमारे दोन वर्षे लागली. काही सीन्स शूट करण्यासाठी अनेक दिवस लागले. उदाहरणार्थ, राधा (जया बच्चन) दिवे विझवत असताना आणि जय (अमिताभ बच्चन) हार्मोनिका वाजवत असतानाचा सीन शूट करण्यासाठी २० दिवस लागले. हा सीन “मॅजिक आवर” (सूर्यास्त आणि रात्रीच्या मधला वेळ) मध्ये शूट करायचा होता, जो फक्त काही मिनिटांचा असतो.
८. वीरूचा टँकीवरचा सीन: स्पॉट राइटिंगचं उदाहरण
वीरूचा टँकीवरचा सीन, ज्यामध्ये तो मद्यपान केल्यावर टँकीवर चढतो आणि बसंतीला प्रपोज करतो, हा सीन स्क्रिप्टमध्ये मूळतः नव्हता. जावेद अख्तर यांनी हा सीन बेंगलोर एअरपोर्टला जात असताना मार्गात लिहिला होता.
९. डायरेक्टरची दृष्टी आणि कठोरता
रमेश सिप्पी यांनी शोलेसाठी अतिशय स्पष्ट दृष्टी ठेवली होती. ते कोणत्याही कंप्रोमाइझला तयार नव्हते. एकदा ते शूटिंग रद्द करून टाकले कारण दोन ज्युनियर आर्टिस्ट्स त्यांना हवे होते, ते हजर नव्हते. असराणी यांचा जेलरचा कॅरेक्टर अतिशय छान होता, पण त्यांच्या मागे उभे असलेले दोन पोलिस आर्टिस्ट्स हजर नव्हते, त्यामुळे ते दिवसाचं शूटिंग रद्द झालं.
१०. चित्रपटाचा वेळपत्रक आणि विलंब
शोलेचं शूटिंग सुरुवातीला सहा महिन्यांत पूर्ण व्हायचं होतं, पण रमेश सिप्पीच्या पर्फेक्शनवरच्या जिद्दीमुळे ते पुढे ढकललं गेलं. मे १९७४ मध्ये, जया बच्चन आणि अमिताभ बच्चन यांच्या पहिल्या मुलाच्या जन्मानंतर, शूटिंग अनेक महिने थांबवली गेली आणि सप्टेंबरमध्ये पुन्हा सुरु झाली.
११. पुरस्कार आणि ओळख
शोलेला खूप मोठं यश मिळालं, पण फक्त एकच फिल्मफेअर पुरस्कार मिळाला – बेस्ट एडिटिंगसाठी (एम.एस. शिंदे). बेस्ट फिल्म, बेस्ट डायलॉग्स, बेस्ट डायरेक्शन यासारखे पुरस्कार देवारला मिळाले.
१२. भारतीय चित्रपट इतिहासातील विक्रम
शोले हा भारतीय चित्रपट इतिहासातील पहिला चित्रपट आहे, जो १००हून अधिक थिएटरमध्ये २५ आठवडे (सिल्व्हर ज्युबिली) चालला.
१३. गब्बरसिंगच्या सीन्सची संख्या
गब्बरसिंग फक्त नऊ सीन्समध्ये दिसतो, पण तो चित्रपटातील सर्वात प्रभावी खलनायक आहे.
१४. शोलेचा परिसर आणि स्थान
बेंगलोरच्या हिरवळीत आणि खडकाळ प्रदेशात शोलेचं शूटिंग झालं होतं. पण बरेच लोक या ठिकाणाऐवजी राजस्थानसारख्या ठिकाणी शूटिंग व्हावी अशी अपेक्षा करत होते.
१५. चित्रपटाचा सांस्कृतिक ठसा
शोलेचे संवाद आणि पात्रं आजही भारतीय संस्कृतीचा भाग आहेत. “ये हाथ मुझे दे दे ठाकुर”, “तू क्या जाने सनम”, “अरे ओ सांबा, कितने आदमी थे?” यासारखे संवाद आणि पात्रं आजही प्रत्येकाच्या जिभेवर आहेत.
निष्कर्ष
शोले हा केवळ एक चित्रपट नाही, तर एक सांस्कृतिक घटना आहे. त्याच्या मागच्या अनेक अनोळखी आणि मनोरंजक घटना या चित्रपटाला आणखी एक विशेष आणि अमर बनवतात. शोलेची कथा, पात्रं, संवाद, शूटिंग आणि तंत्रज्ञान या सर्वांमुळे तो आजही प्रत्येकाच्या मनात जिवंत आहे. आपण या ब्लॉगमधून शोलेच्या अज्ञात रहस्यांचा शोध घेतला, आणि आशा करतो की हे वाचून तुम्हाला या क्लासिक चित्रपटाबद्दल आणखी जास्त जाणून घ्यायला मिळेल.
शेवटी… शोलेच्या अज्ञात रहस्यांवर आधारित हा ब्लॉग तुम्हाला आवडला असेल, तर तुम्ही आपल्या मित्रांसोबत शेअर करा आणि कमेंटमध्ये तुमच्या आवडत्या शोले सीनचा उल्लेख करा!
